Rodzinne sprawy

Babciowe, czyli Aktywny Rodzic: komu przysługuje, ile wynosi i jak złożyć wniosek

Program Aktywny Rodzic, nazywany babciowym, daje 1500 zł miesięcznie na opiekę nad dzieckiem pracujących rodziców. Wyjaśniamy, kto może go dostać, jakie są warunki i jak złożyć wniosek w ZUS.
Dłonie babci i dziecka układające drewniane klocki

Od października 2024 roku działa program Aktywny Rodzic, który wspiera rodziców małych dzieci. Najczęściej mówi się o nim „babciowe”, bo pieniądze można przeznaczyć na dowolną opiekę nad dzieckiem, także przez dziadków. Wyjaśniamy, komu przysługuje babciowe, ile wynosi i jak złożyć wniosek.

Trzy świadczenia w programie

  • aktywni rodzice w pracy, czyli babciowe: 1500 zł miesięcznie na dziecko w wieku od 12 do 35 miesięcy, a na dziecko z niepełnosprawnością 1900 zł,
  • aktywnie w żłobku: dofinansowanie opłaty za żłobek, klub dziecięcy lub dziennego opiekuna do 1500 zł miesięcznie, przekazywane bezpośrednio do placówki,
  • aktywnie w domu: 500 zł miesięcznie dla rodziców, którzy opiekują się dzieckiem w wieku od 12 do 35 miesięcy w domu.

Świadczenia nie zależą od dochodu rodziny. Na jedno dziecko w danym okresie można pobierać tylko jedno z nich.

Warunki babciowego

Babciowe przysługuje, gdy oboje rodzice, a w przypadku samotnego rodzica ten rodzic, są aktywni zawodowo. W praktyce oznacza to, że podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, na przykład z umowy o pracę, umowy zlecenia czy działalności gospodarczej, a podstawa wymiaru ich składek wynosi co najmniej tyle, ile minimalne wynagrodzenie, z wyjątkami między innymi dla przedsiębiorców na preferencyjnych składkach. Liczy się także okres zasiłku chorobowego czy macierzyńskiego. Pieniądze można przeznaczyć na opiekę przez dziadków, nianię, prywatny klub czy w inny sposób, a ZUS nie wymaga rozliczenia.

Jak złożyć wniosek

  1. wniosek składa się wyłącznie elektronicznie: przez PUE ZUS, eZUS, bankowość elektroniczną lub portal Emp@tia,
  2. przy babciowym wystarczy wniosek; ZUS sam sprawdzi warunki dotyczące składek,
  3. wniosek warto złożyć z wyprzedzeniem, najlepiej przed ukończeniem przez dziecko 12 miesięcy; świadczenie jest wypłacane na konto bankowe.

Jeśli warunki przestaną być spełnione, na przykład jedno z rodziców przestanie pracować, trzeba poinformować o tym ZUS. Nienależnie pobrane świadczenie podlega zwrotowi.

Babciowe a inne świadczenia

Babciowe można łączyć z 800 plus i zasiłkiem rodzinnym. Nie można natomiast w tym samym czasie pobierać na to samo dziecko babciowego i dofinansowania do żłobka albo świadczenia „aktywnie w domu”. Rodzinny kapitał opiekuńczy został zastąpiony przez program Aktywny Rodzic. O zasiłku rodzinnym piszemy w tekście zasiłek rodzinny na okres 2027/2028.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi babciowe?
1500 zł miesięcznie na dziecko w wieku od 12 do 35 miesięcy, a na dziecko z niepełnosprawnością 1900 zł.

Komu przysługuje babciowe?
Rodzicom, którzy oboje pracują i odprowadzają składki od podstawy co najmniej równej minimalnemu wynagrodzeniu, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach. Świadczenie nie zależy od dochodu.

Czy babciowe trzeba dawać babci?
Nie. Pieniądze można przeznaczyć na dowolną formę opieki, a ZUS nie wymaga ich rozliczenia.

Gdzie złożyć wniosek o babciowe?
Wyłącznie elektronicznie: przez PUE ZUS, eZUS, bankowość elektroniczną lub portal Emp@tia.

Czy ten tekst był pomocny?
Udostępnienia: