Blokada PESEL: jak ją włączyć w mObywatelu i kiedy zdjąć na chwilę

Blokada PESEL, czyli oficjalnie zastrzeżenie numeru PESEL, to darmowa ochrona przed wzięciem kredytu lub pożyczki na Twoje dane. Włączysz ją w kilka sekund w aplikacji mObywatel, na stronie mobywatel.gov.pl albo w dowolnym urzędzie gminy. Gdy sam chcesz podpisać umowę kredytu, otworzyć konto czy kupić coś na raty, zdejmujesz blokadę na chwilę, a system może ją potem przywrócić automatycznie.

Co daje zastrzeżenie numeru PESEL

Zastrzeżenie wprowadziła ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości. Od 1 czerwca 2024 r. banki i inne instytucje finansowe muszą sprawdzać w rejestrze, czy numer klienta jest zastrzeżony, zanim zawrą z nim m.in. umowę kredytu lub pożyczki. Jeśli numer jest zastrzeżony, umowy nie podpiszą.

To ważne zwłaszcza po zgubieniu dowodu, wycieku danych albo gdy ktoś wyłudził od Ciebie skan dokumentu. Oszust, który zna Twoje dane, trafi na ścianę już na etapie weryfikacji.

Zastrzeżony PESEL nie utrudnia codziennego życia. Według gov.pl nadal możesz m.in.:

• zapisać się do lekarza i zrealizować receptę,
• wypłacić pieniądze z bankomatu i zrobić przelew,
• podróżować za granicę,
• załatwiać sprawy urzędowe.

Jak włączyć blokadę PESEL w mObywatelu

Usługa jest bezpłatna i dostępna dla każdej pełnoletniej osoby, która ma numer PESEL.

1. Otwórz aplikację mObywatel i zaloguj się.
2. Na ekranie głównym wybierz usługę Zastrzeż PESEL.
3. Wybierz opcję zastrzeżenia i potwierdź.

Zastrzeżenie przez internet działa od razu. Na komputerze zrobisz to samo na mobywatel.gov.pl. Zalogujesz się profilem zaufanym, e-dowodem, podpisem kwalifikowanym albo przez bankowość elektroniczną.

Bez internetu – w urzędzie gminy

Możesz też pójść do dowolnego urzędu gminy (nie musi to być urząd w miejscu zameldowania). Wypełniasz wniosek o zastrzeżenie i pokazujesz dowód osobisty lub paszport. Urzędnik od razu wprowadza zmianę do systemu i wydaje potwierdzenie.

Kiedy zdjąć blokadę na chwilę

Zastrzeżenie trzeba cofnąć, gdy sam chcesz załatwić sprawę, przy której instytucja ma obowiązek sprawdzić rejestr. Najczęściej chodzi o:

• kredyt, pożyczkę, zakup na raty lub leasing,
• otwarcie nowego konta bankowego albo zawarcie umowy o bankowość elektroniczną,
• wypłatę dużej kwoty gotówki w oddziale banku,
• niektóre czynności u notariusza, np. przy sprzedaży nieruchomości.

Przy wypłacie gotówki w oddziale bank sprawdza zastrzeżenie, gdy kwota przekracza trzykrotność minimalnego wynagrodzenia. W 2026 r. to 14 418 zł, a od stycznia 2027 r., przy płacy minimalnej 4950 zł, będzie to 14 850 zł. Zwykłe wypłaty z bankomatu i przelewy nie są blokowane.

Jak cofnąć zastrzeżenie i ustawić automatyczny powrót

Cofnięcie robisz w tej samej usłudze w mObywatelu (opcja Cofnij zastrzeżenie), na mobywatel.gov.pl albo w urzędzie gminy. Masz do wyboru dwa warianty:

Wariant	Jak działa	Kiedy wybrać
Cofnięcie na czas określony	Podajesz datę i godzinę, o której system sam przywróci zastrzeżenie	Gdy wiesz, kiedy podpiszesz umowę – np. wizyta w banku jutro o 10
Cofnięcie bezterminowe	Numer jest odblokowany, dopóki sam go znów nie zastrzeżesz	Gdy procedura może potrwać kilka dni i nie znasz terminu

Cofnięcie przez internet działa natychmiast, także w nocy i w dni wolne. Najbezpieczniejsza jest opcja z automatycznym powrotem – nie musisz pamiętać o ponownym włączeniu. Jeśli wybierzesz cofnięcie bezterminowe, zaraz po podpisaniu umowy ponownie zastrzeż numer.

Według informacji PKO BP ponowne zastrzeżenie jest możliwe po 30 minutach od cofnięcia. Warto też zdjąć blokadę z niewielkim zapasem czasu, bo bank weryfikuje status w chwili zawierania umowy.

Co, jeśli ktoś mimo blokady weźmie kredyt na Twoje dane

Przepisy przenoszą ryzyko na kredytodawcę. Jeśli w chwili zawarcia umowy o kredyt konsumencki Twój numer był zastrzeżony, kredytodawca co do zasady nie może żądać od Ciebie spłaty ani sprzedać takiego długu firmie windykacyjnej. Ustawa przewiduje jednak wyjątki, dlatego w razie problemu działaj szybko:

1. Złóż reklamację u kredytodawcy i zażądaj wstrzymania windykacji.
2. Zgłoś sprawę na policję.
3. Jeśli reklamacja nie pomoże, zwróć się do Rzecznika Finansowego.

Blokada PESEL nie zastępuje innych zabezpieczeń. Zgubiony dowód osobisty i tak trzeba unieważnić, a kartę płatniczą zastrzec w banku.

Najczęściej zadawane pytania

Czy blokada PESEL kosztuje?

Nie. Zastrzeżenie i cofnięcie zastrzeżenia są bezpłatne – w aplikacji, przez internet i w urzędzie.

Czy mogę zastrzec PESEL dziecka?

Samodzielnie z usługi korzystają osoby pełnoletnie. Za osobę ubezwłasnowolnioną może działać opiekun lub kurator, a za inną osobę – pełnomocnik. Szczegóły zależą od sytuacji, więc najlepiej zapytać w urzędzie gminy.

Czy z zastrzeżonym PESEL-em zapłacę kartą i wypłacę z bankomatu?

Tak. Płatności, przelewy i wypłaty z bankomatu działają normalnie. Kontrola dotyczy zawierania umów i dużych wypłat w okienku.

Gdzie szukać pomocy, gdy usługa nie działa?

Ministerstwo Cyfryzacji podaje adres [email protected] i telefon +48 422 535 460. Zawsze możesz też pójść do urzędu gminy.

Źródła: gov.pl – usługa „Zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie”, Ministerstwo Cyfryzacji, ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości, ustawa o kredycie konsumenckim, informacje PKO BP.