Sieciowe sprawy

Spoofing: jak oszuści podszywają się pod numer banku i policji i jak się bronić

Na ekranie wyświetla się numer twojego banku, a rozmówca mówi o podejrzanym przelewie. To może być spoofing. Wyjaśniamy, jak działa to oszustwo, po czym je rozpoznać i co zrobić, gdy już doszło do rozmowy.
Smartfon z połączeniem podszywającym się pod bank

Dzwoni telefon, a na ekranie wyświetla się numer twojego banku albo policji. Rozmówca mówi spokojnie, zna twoje imię i informuje o podejrzanej transakcji. To może być spoofing, czyli podszywanie się pod cudzy numer telefonu, nadawcę SMS-a albo adres e-mail. Wyjaśniamy, jak działa to oszustwo i jak się przed nim bronić.

Na czym polega spoofing

Oszuści korzystają z technik, które pozwalają wyświetlić u odbiorcy dowolny numer lub nazwę nadawcy. Dlatego telefon może pokazywać prawdziwy numer infolinii banku, a SMS przyjść w tym samym wątku co wcześniejsze wiadomości od kuriera czy operatora. Najczęstsze scenariusze:

  • „pracownik banku” informuje o próbie kradzieży i namawia do przelania pieniędzy na „bezpieczne konto”,
  • „policjant” prosi o pomoc w akcji przeciw nieuczciwym pracownikom banku,
  • rozmówca prosi o zainstalowanie aplikacji do zdalnej pomocy, na przykład „żeby zabezpieczyć konto”,
  • SMS lub e-mail z linkiem do fałszywej strony logowania.

Jak rozpoznać oszustwo

Bank ani policja nigdy nie poproszą o przelanie pieniędzy na inne konto, podanie kodu BLIK, hasła czy kodu z SMS-a, zainstalowanie aplikacji do zdalnego dostępu ani o wzięcie kredytu, „żeby zablokować oszusta”. Sygnałem ostrzegawczym jest też presja czasu, prośba o zachowanie rozmowy w tajemnicy i przełączanie do kolejnych „konsultantów”. Wyświetlany numer niczego nie dowodzi.

Co zrobić, gdy dzwoni „bank” lub „policja”

  1. rozłącz się, nawet jeśli rozmowa brzmi przekonująco,
  2. sam zadzwoń do banku na numer z karty lub oficjalnej strony, najlepiej z innego telefonu albo po kilku minutach,
  3. jeśli podałeś dane, zainstalowałeś aplikację lub zleciłeś przelew, od razu zadzwoń do banku, zablokuj dostęp do konta i kart, a potem zgłoś sprawę na policji,
  4. zastrzeż PESEL w mObywatelu, jeśli oszust poznał twoje dane osobowe.

Podejrzane SMS-y przekazuj na bezpłatny numer 8080, a incydenty zgłaszaj do CERT Polska. Ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej zobowiązuje operatorów do blokowania części połączeń i wiadomości z podrobionym numerem, ale nie wyeliminuje wszystkich przypadków, dlatego czujność wciąż jest najważniejsza. Jak blokować natrętne numery, piszemy w tekście jak zablokować numer telefonu, a o zastrzeganiu PESEL w tekście zastrzeżenie PESEL krok po kroku.

Jak chronić bliskich

Najczęstszymi ofiarami spoofingu są osoby starsze. Porozmawiaj z rodzicami i dziadkami o tym, że bank nigdy nie prosi o przelew na „bezpieczne konto”, i ustal prostą zasadę: po każdym niepokojącym telefonie rozłączamy się i dzwonimy do kogoś z rodziny. Wskazówki, jak skonfigurować telefon seniora, znajdziesz w tekście telefon dla babci i dziadka.

Najczęstsze pytania

Co to jest spoofing?
To podszywanie się pod cudzy numer telefonu, nadawcę SMS-a lub adres e-mail, na przykład banku czy policji, żeby wyłudzić pieniądze lub dane.

Czy bank może zadzwonić z prośbą o przelew?
Nie. Bank nigdy nie prosi o przelanie pieniędzy na „bezpieczne konto”, podanie kodu BLIK ani zainstalowanie aplikacji do zdalnego dostępu.

Co zrobić po rozmowie z oszustem?
Od razu zadzwoń do banku na oficjalny numer, zablokuj konto i karty, zgłoś sprawę na policji i rozważ zastrzeżenie PESEL.

Gdzie zgłosić spoofing?
SMS przekaż na numer 8080, incydent zgłoś do CERT Polska, a kradzież pieniędzy na policji.

Źródła

Czy ten tekst był pomocny?
Udostępnienia: